شهریار و موسیقی در پرتو ادبیات تطبیقی

14,000تومان

مقاله حاضر که تمام مولفه های یک مقاله کامل را دارد با روش شناسی تطبیقی شهر شهریار را با موسیقی ملل مورد بررسی تطبیقی قرار می دهد و با کاربرد روش های مطالعاتی و پژوهشی میان رشته ای تحقیق را به سر منزل خود می رساند. شاعران و موسیقیدانان در زمان­های خاص در معبد خدایان گرد آمده و آثار خود را باشعر و موسیقی اجرا می­کردند.  ادبیات با سایر هنر­های زیبا، سخت، متنوع و پیچیده است،گاهی شعر از نقاشی، موسیقی و … الهام گرفته است. ارتباط ادبیات با موسیقی یکی از زمینه­های پژوهش در این زمینه است.همراهی شعر و موسیقی با متمدن شدن انسان، در قالب سرود­های مذهبی در جشن و سرور و پرستش خدایان استفاده می­شد.گاتها که قدیمی­ترین قسمت اوستاست شامل مناجات و سرود­های مذهبی است که هنگام نیایش اهورا مزدا به آهنگ و آواز خوانده می­شد و این کهن­ترین میراث مدون ما در شعر و موسیقی است.مقاله حاضر رابطه میان شعر شهریار و موسیقی را با استفاده از متدولوژی ادبیات تطبیقی به دست می دهد.

توضیحات

مقاله حاضر تحت عنوان شهریار و موسیقی در پرتو ادبیات تطبیقی که تمام مولفه های یک مقاله کامل را دارد با روش شناسی تطبیقی شهر شهریار را با موسیقی ملل مورد بررسی تطبیقی قرار می دهد و با کاربرد روش های مطالعاتی و پژوهشی میان رشته ای تحقیق را به سر منزل خود می رساند.

بخشی از متن مقاله به شرح زیر است :

 

مقدمه

شعر و موسیقی  در یونان قدیم با هم اجرا می­شد و سازی که با خواننده همراهی می­کرد، همان آهنگ را می­نواخت و جواب شعر و لحن آواز­خوان را می­داد. شاعران و موسیقیدانان در زمان­های خاص در معبد خدایان گرد آمده و آثار خود را باشعر و موسیقی اجرا می­کردند. (مشحون، 1373: 26) رنه­ولک پایه­گذار مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی فصلی از کتاب ­«نظریه» را به ادبیات و هنر­های دیگر اختصاص می­دهد و اظهار می­دارد روابط ادبیات با سایر هنر­های زیبا، سخت، متنوع و پیچیده است،گاهی شعر از نقاشی، موسیقی و … الهام گرفته است. ارتباط ادبیات با موسیقی یکی از زمینه­های پژوهش در این زمینه است.(انوشیروانی، 3:1392 ) ادبیات به نوبه­ی خود می­تواند موضوع نقاشی و موسیقی به خصوص آواز و انواع دیگر آهنگ­ها قرار گیرد، و نوع غنایی و نمایشی آ­ن می­تواند با موسیقی همکاری نزدیک داشته باشد. (ولک و وارن، 139:1373)    همراهی شعر و موسیقی با متمدن شدن انسان، در قالب سرود­های مذهبی در جشن و سرور و پرستش خدایان استفاده می­شد.گاتها که قدیمی­ترین قسمت اوستاست شامل مناجات و سرود­های مذهبی است که هنگام نیایش اهورا مزدا به آهنگ و آواز خوانده می­شد و این کهن­ترین میراث مدون ما در شعر و موسیقی است. (ر.ک . مشحون، 1:1373/35)

1-1. تعریف موضوع

دو هنر ادبیات و موسیقی از دیرباز باهم آمیخته ­شده و شاعر و موسیقیدان  حقیقی اغلب  به کسی گفته می­شد که از این دو هنر سهمی به­سزا داشته باشد.  بسیاری از آثار موسیقیدانان جهان از آثار ادبی متأثر شده­اند این تأثیر­پذیری در اشعار شهریار نیز به شکل برجسته­ای نمود پیدا کرده است. اشعار وی به علت داشتن ماهیت موسیقیایی، توانسته­است موضوع اصلی کار خوانندگان و نوازندگان شود.

این نوشتار،  ضمن تبیین رابطه ادبیات و موسیقی و معرّفی آهنگ­های متأثر از آثار ادبی جهان،  تعامل و ارتباط میان موسیقی و اشعار شهریار را بررسی کرده و آهنگ­های ساخته شده بر روی برخی از اشعار وی را معرّفی می­کند. آشنایی شهریار به موسیقی و نوازندگی و نیز آوردن صامت و مصوت­های پی در پی در اشعار نغزش باعث شده بسیاری از خوانندگان و نوازندگان شعر وی را بپسندند و اشعار او را دستمایه­ی کار خود قرار دهند وی شاعری دو زبانه است که در سرودن اشعارش به هر دو زبان (فارسی و ترکی) موفق عمل کرده­است. در این میان دکلمه­ی پر سوز و گداز اشعارش توسط خود شهریار و نیز سرودن اشعارش با صدای دیگر هنرمندان موسیقی بر ارزش و زیبایی آن­ها افزوده است. استعداد و قابلیت اشعار شهریار در خلق آثار هنری موسیقیایی به حدی است که گاهی یک شعر او زمینه هنرنمایی دو یا چند خواننده شده است.به عنوان مثال ترانه «حالا چرا» با صدای دو هنرمند موسیقی استاد غلامحسین بنان و سالار عقیلی اجرا شده است. همچنین تصنیف «علی ای همای رحمت» را محمد اصفهانی و علی فانی هر دو به آواز در آورده­اند.

 

1-2. فرضیه تحقیق

  1. شعر شهریار با عنصر موسیقی، پیوندی ژرف و ناگسستنی دارد.

1-3. روش تحقیق و چارچوب نظری

این پژوهش توصیفی – تحلیلی بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و در چارچوب مطالعات میان­رشته­ای صورت می­گیرد؛ یعنی اعتقاد براین است که میان شعر شهریار و موسیقی رابطه­ای تنگاتنگ وجود دارد تا آنجا که تحلیل جامع برخی اشعار ایشان نیازمند آگاهی پژوهشگر از دانش موسیقی است. از سوی دیگر، شعر شهریار زمینه ساز خلق آثار موسیقی ارزشمندی گردیده است که این موضوع بیانگرچنین پیوندی در شعر اوست.

 

1-4. پیشینه تحقیق

برخی پژوهشگران به بررسی برخی زوایای موسیقی در شعر شهریار پرداخته­اند: «بررسی موسیقی کناری و بیرونی غزلیات شهریار» نوشته محمد جلیل بهادری و اسحاق طغیانی، «موسیقی کناری در غزلیات شهریار» نوشته بشیر نیکدل، «موسیقی و جایگاه آن در شهریار» نوشته محمدعلی ارجمندی، «شهریار و موسیقی» نوشته منصور دلیر، از آثار برجسته در این زمینه است، اما تا­کنون مقاله­ای که به معرّفی و بررسی متقابل شعر و موسیقی در شعر شهریار با چارچوب نظری این مقاله نپرداخته اند.

 

  1. پردازش تحلیلی موضوع

2-1. ادبیات و موسیقی

هنرمندان بسیاری بر اساس آثار ادبی به خلق آثار هنری پرداخته­اند در این میان شاهنامه فردوسی بیش از هر اثر دیگری با سایر هنرهای زیبا از جمله هنرهای نمایشی و عروسکی، نقاشی، سینما و موسیقی و … ارتباط یافته است. (انووشیروانی، 4:1392)

بهرام گور پادشاه ساسانی به علم و ادب،  به خصوص موسیقی، علاقه فراوانی داشت، داستان او نه فقط در ادبیات ، بلکه در نقاشی و موسیقی نیز دستمایه­ی آفرینش آثاری شده است در تاریخ موسیقی رد و نشان بهرام گور غیر مستقیم به چشم می خورد. «اپرای توران دخت» از جیاکو پوچینی (Giacomo Puccini) (1858-1924م) الهام یافته از داستانی است که شاهدخت اسلاو، روز سه شنبه در گنبد سرخ برای بهرام حکایت می کند. (ر.ک ایزد زرتشتی بهرام (tarikhema.net

قطعه «اولین شب والپرگیس» (Walpurgis) اثر مندلسون (Mendelssohn) (1809-1847) نمونه دیگری است که به اقتضای ماهیت خود از سنت عامیانه­­ دیرینه­ای تأثیر پذیرفته است. (انوشیروانی 1389:28)

به هر حال زمینه خلق بسیاری از شاهکارهای موسیقی جهان، سایر هنر­های زیبا از­جمله ادبیات بوده است. از مهمترین این آثارادبی، آثار شکسپیر(Shakespeare) است که در راس آن­ها رمئووژولیت (Romeo and Juliet) می­باشد به­طوری­که آهنگسازان متعددی بر روی آن، اپراهای زیبا و چشمگیری  ساخته­اندکه هر کدام استقلال و ویژگی خاص خود را دارند.

همچنین آثار شکسبیر (قرن 16 و17) مورد الهام بسیاری از آهنگسازان بزرگ دوره رمانتیک بوده است در راس آثار او «رمئو وژولیت»، «اتللو» (Othello) و، «هملت» (Hamlet)، «مکبث» (Macbeth) و «توفان» (The Tempest) می­باشند .اپراها وسمفونی­های ساخته شده بر روی آثار شکسپیر عبارتند از:

1- «سمفونی دراماتیک رمئو و ژولیت» ساخته برلیوز (berlioz)، آهنگساز بزرگ فرانسوی است که در سال 1839م در کنسرواتور پاریس به رهبری خود برلیوز اجرا شد که دارای اکستراسیونی عظیم و جذاب است . این اثر ارزشمند­ترین کاری است که از روی رمئو وژولیت شکسپیر ساخته شده­است و بسیاری ازآهنگسازان تحت تأثیر ملودی­ها و ساخت  و پرداخت این اثر بوده­اند.

2-اپراهای «اتللو» و«مکبث» هر دو از آثار وردی (verdi) می­باشند که اپرای «اتللو» از شاهکار­های اوست.

3-سمفونیک «هملت» اثر چایکوفسکی (Tchaikovsky) آهنگساز بزرگ روس می­باشد.

4-پوئم سمفونیک «رمئو وژولیت» اثری دیگر از چایکوفسکی است که در آن تراژدی شکسپیر بدون کلام و فقط در قالب یک اثر ارکستری توصیف شده­است این اثر در نوع خود بسیار موفق بود.

5-شارل گونو (Chrle gounio) آهنگساز فرانسوی نیز در سال 1868م اپرایی از روی «رمئو وژولیت» ساخت اما از محبوبیت کافی برخوردار نشد.

6-باله «رمئو و ژولیت» ساخته سرگی پروگفیف (Sergei prokoviev) نیز بر­روی رمئو وژولیت شکسپیر ساخته شده­است.

بعد از شکسپیر، درام­های گوته (Goethe) و لرد بایرون (George Gordon Byron) زمینه الهام موسیقیدانان بوده است.همچنین تراژدی فاوست (Faust) مورد توجه آهنگسازان قرار گرفت از جمله آهنگ­هایی که بر روی این تراژدی ساخته شده است «سمفونی فاوست از فرانز­لیزت» (Franz Liszt)، «اپرای فاوست» اثر «شارل گونو» و«سمفونی هشتم مالر» (mahler) می­باشد.(ر.ک فرهت، 109:1384-110).

ریچارد واگنر موسیقیدان بزرگ آلمانی …

 

جهت دستیابی به ادامه مقاله، آن را خریداری نمایید.

توضیحات تکمیلی

قابلیت دانلود

تعداد صفحات

22

سایز

39 kb

نوع فایل

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “شهریار و موسیقی در پرتو ادبیات تطبیقی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما شاید این را هم دوست داشته باشید